Polskie ślady w Afryce - ocalić od zapomienia

Chłopcy i dziewczęta wracają po latach

Koja – osiedle w Ugandzie nad Jeziorem Wiktorii, nad którym górowały wzgórza... Wanda i Krakus. W latach 1942–1951 mieszkało tam 3 tys. Polaków. 

 

Ponad 20 tys. Polaków mieszkało na terenie dzisiejszych państw: Tanzanii, RPA, Kenii, Zambii, Ugandy i Zimbabwe. Rozwijało się życie społeczno-kulturalne, pielęgnowano patriotyzm. Łącznie w polskich osiedlach działało 140 drużyn harcerskich i 50 szkół na różnych poziomach: rzemieślnicze, krawieckie, muzyczne. W samej Koja funkcjonowały: teatr, kino, biblioteka, warsztaty meblarskie, szpital ze 130 łóżkami, a nawet fabryka walizek. 

Czytaj całość TUTAJ


Polszy uże nie budiet

Moja rodzina trafiła do Kondoa, najmniejszego osiedla w Tanganice (obecna Tanzania). Były tam baraki zbudowane po pierwszej wojnie przez Włochów. W baraku mieszkało ok. 20 osób. Z czasem porobiono przepierzenia z gliny i powstały izby dla każdej rodziny – opisuje pani Janina. Polskie osiedle położone było obok włoskiej misji. Powstał tu szpital, harcerstwo, zakład krawiecki, szewski, hafciarski i farma rolna. – Ojciec Benedetto nauczył się w krótkim czasie polskiego i odprawiał Msze tylko dla Polaków – mówi Janina Bezkorowajna. Przez 10 miesięcy, jako nastolatka, pracowała w tamtejszym szpitalu, gdzie zdobyła dyplom pielęgniarki. W październiku 1943 r. wyjechała do największego polskiego osiedla w Tanganice – Tengeru. Mieszkało tam ponad 4 tysiące Polaków.

Czytaj całość TUTAJ


Polska pod baobabami

Pierwsi Sybiracy przybyli do Afryki w sierpniu 1942 r. – Mama miała szczęście rozmawiać z generałem Sikorskim kiedy odwiedził nasz obóz w Teheranie – wspomina pani Janina. – W sierpniu 1942 r. zapisałyśmy się z mamą na pierwszy transport do Afryki, chociaż okropnie bałam się węży. Płynęliśmy najpierw statkiem „Newasa”, potem okrętem wojennym „Orion”. Na okręcie doktor Zamenhoff zorganizował sanitarny zastęp harcerek. Przypłynęliśmy do Dar es Salaam w Tanganice, a stamtąd rozwożono nas do różnych osiedli w Afryce Wschodniej.

Czytaj całość TUTAJ


Kolejny polski cmentarz w Afryce Wschodniej został odnowiony

Sukcesem zakończyła się misja ekspedycji Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie do tanzańskiej Kidugali.  Po trzech intensywnych tygodniach - zakończyły się prace konserwacyjno-renowacyjne polskiej nekropolii w Kidugali (Tanzania). Pochowani są tam zmarli mieszkańcy osiedla istniejącego w latach 40. XX w.

Czytaj całość TUTAJ


Pan Edward spod Góry Meru

Cmentarz wygnańców polskich w Tengeru przypomina o 5 tysiącach Sybiraków, którzy po sowieckich łagrach znaleźli w Tanzanii tymczasowy dom. Edward Wójtowicz opiekował się tym miejscem przez ponad 40 lat. „Zostałem tu tylko ja” – mówił podczas naszego spotkania w lutym. 
Odszedł 18 marca. Pozostała pamięć. 


Czytak całość TUTAJ


Dziewięćdziesiąt siedem krzyży

O mało znanych polskich osiedlach, szkole generała Zarzyckiego i dziewczętach służących w RAF-ie opowiada prof. Hubert Chudzio, twórca Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Czytaj całość TUTAJ


Polska pod równkiem

Z jeepa wyskakujemy prosto na ścieżkę pełną gryzących mrówek. Jesteśmy w Masindi, pięć godzin jazdy od Kampali, stolicy Ugandy. Powietrze gorące i statyczne, dokoła soczysta zieleń. Przed nami biały kościół, naznaczony czasem. Na odrapanej fasadzie wyraźny napis: „Polonia Semper Fidelis”. Tak, tutaj była Polska... 

Czytaj całość TUTAJ


menu
Instagram

Zasady przetwarzania danych

Dotyczące danych z formularza wysyłanych ze strony.

Dane z powyższego formularza będą przetwarzane przez naszą firmę jedynie w celu odpowiedzi na kontakt w okresie niezbędnym na procedowanie przekazanej sprawy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Każda osoba posiada prawo dostępu do swoich danych, ich sprostowania i usunięcia oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec niewłaściwego przetwarzania. W przypadku niezgodnego z prawem przetwarzania każdy posiada prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego. Administratorem danych osobowych jest SORUDEO AFRICA, siedziba: 40-085 Katowice, Mickiewicza 21.